MAXIMUM – MINIMUM / Spatial Relation: Thoughtcrime

Spatial Relation: Thoughtcrime (EP; Infravox Records; Stany Zjednoczone; 30 listopada 2014)

Spatial Relation - Thoughtcrime (ep; 2014)

Minimalistyczny design przyjęty przez nowojorski duet Spatial Relation w pełni przekłada się na proponowane przez tę formację brzmienia – to organizacja dźwięków, którą można przedstawić za pomocą zestawień geometrycznych o silnie kontrastowym wydźwięku. Muzyczna czerń i biel, sięgająca do najlepszych tradycji minimal wave lat osiemdziesiątych, jest żywiołem najnowszego wydawnictwa duetu – mającej ukazać się wkrótce epki Thoughtcrime.

Spatial Relation jest swoistą „szarą eminencją” nowej sceny elektronicznej – kompozycje duetu Lissette i Jacoba Schoenlych pojawiają się od 2012 roku w wielu splitach, remiksach i kompilacjach uznanych wytwórni (Peripheral Minimal, Vocoder Tapes…), obok najważniejszych wykonawców nurtu minimal wave (Xiu, TSTI…). Nadszedł więc najwyższy czas na własne, osobne i obszerniejsze wydawnictwo.

Spatial Relation - Escape Your Backmen (graficzny zwiastun jednego z utworów na Thouthcrime)
Spatial Relation – Escape Your Backmen (graficzny zwiastun jednego z utworów na Thoughtcrime)

Zapowiadana przez Infravox Records epka zawiera pięć kompozycji, z których dwie – „Dissociative Females” i „Escape Your Backmen” – znamy już z wcześniejszych wydawnictw duetu. Muzyka na tej płycie operuje niezbędnym minimum nastroju tworzonym przez niespieszny (ale zmienny) rytm utworów, charakterystyczne „skwierczenie” syntezatorów (znak wywoławczy formacji), oraz świetny, modyfikowany wokoderowo głos Lissette. Thoughtcrime jest nader udaną fuzją stylistyczną, łączącą ascetyzm minimal wave z dużym potencjałem eksperymentatorskim współczesnego nurtu electro. Na uwagę zasługuje też styl brzmieniowy duetu, gromadzący znaczną ilości odmiennych dźwięków złożonych na linię melodyczną danego utworu – a wszystko to z zachowaniem wrażenia, iż wykorzystano jedynie (i ponownie) niezbędne minimum instrumentacji. To rzeczywiście spatial relation – przekład muzyki (a więc sztuki, której żywiołem jest czas) na swoistą architekturę dźwięków (czyli relację przestrzenną). Majstersztyk!

Geometria, rytm, minimalizm - Spatial Relation (Jacob i Lissette Schoenly)
Geometria, rytm, minimalizm – Spatial Relation (Jacob i Lissette Schoenly)

Estetyka Spatial Relation spodoba się wszystkim, którzy obok muzycznego eksperymentu a’la Aga Wilk (77TM) cenią syntezatorowy wintaż, ów posmak retro wave obecny chociażby w dokonaniach projektów The Phone, czy The Bridge. Co zaś najważniejsze – Thoughtcrime to minimalizm o zmaksymalizowanej wartości muzycznej.

Szymon Gołąb

Album Thoughtcrime ukaże się pod koniec listopada w wersji fizycznej (kaseta) i elektronicznej – do zamówienia na profilu Bandcamp wytwórni Infravox Records. Do swobodnego odsłuchania udostępniono utwór otwierający płytę:

Szerzej z muzyką duetu można zapoznać się na profilu Spatial Relation w serwisie SoundCloud:

Spatial Relation – oficjalna strona

Spatial Relation – Facebook

JESIEŃ / Ghost Actor: Unfold

Ghost Actor: Unfold (LP; aufnahme + wiedergabe; Austria; 31 października 2014)

Ghost Actor - Unfold (lp; 2014)

Jeśli istnieje korespondencja barw i brzmień, to temu albumowi należy się miano szarego. Nie jest to jednak określeniem negatywnym; wręcz przeciwnie – muzyka zawarta na pierwszym longplay’u duetu Ghost Actor dlatego brzmi niczym owa „barwa środka”, gdyż zdolna jest przechylić się w nastroje przeciwległe i nieporównywalne; połączyć żywioł światła z ciemnością.

Na Unfold składa się zaledwie sześć kompozycji i – biorąc pod uwagę ich niespieszny, pełen skupienia charakter – jest to miara odpowiednia. Co to za muzyka? Ghost Actor jest fuzją talentów związanych z bardzo różnymi odmianami chłodnych elektronicznych brzmień – Corina Nenuphar (znana między innymi z Vile Oblique) odpowiada za warstwę wokalną utworów; Mahk Rumbae (grający chociażby w formacji Oppenheimer MkII) tworzy ich instrumentalną oprawę. Oboje muzyków porusza się tu w obszarach dość odległych od tych, jakie powołują w „macierzystych” projektach – w efekcie powstały brzmienia, które co pewien czas powracają w historii najnowszej muzyki, najbliżej zaś im do ciemnej odmiany muzycznego namysłu, trip – hopu.

Ghost Actor (fot. Jakob Kraner)
Ghost Actor (fot. Jakob Kraner)

Rytm tego gatunku został tu jednak zastąpiony ascetyzmem pulsu zimnej fali – i to jest chyba jednym z największych uroków tej płyty. „Sparks”, „Forbiden” i „Lines” są biegunami zimna albumu, nachyleniem jego szarości w zdecydowanie mroczną stronę. Tym zaś, co rozjaśnia aurę całego wydawnictwa jest głos Coriny – bliski estetyce proponowanej przez SHE.XIST (pamiętacie jej znakomite nagrania z polskim muzykiem, Mirrormanem?) – to jednak nader osobliwe rozjaśnienie, a raczej „ciemne światło”. Nieokreśloność jest zatem kolejnym walorem Unfold.

Przyznaję, nie często będę powracał do wnętrza tego albumu. To płyta przyporządkowana jesieni i tylko jesieni. Brzmi doskonale tu i teraz, lecz jej obecność jest nie do pomyślenia w lipcowym słońcu. Po raz pierwszy spotykam się z aż tak wyraźnym brzmieniem czasu w muzyce. Po jakie zaklęcia sięgnęli Corina i Mahk, aby powołać tę magię?

Szymon Gołąb

Ghost Actor – oficjalna strona

Ghost Actor – Facebook

PIĘKNA MUZYKA / Lydia Ainsworth: Right from Real

Lydia Ainsworth: Right from Real (LP; Arbutus Records; Kanada; 30 września 2014)

Lydia Ainsworth - Right from Real (lp; 2014)

Nieco naiwny tytuł tej recenzji jest jednak chyba najbliżej fenomenu twórczości Lydii Ainsworth – to po prostu piękna muzyka. Piękno to doszło do głosu w całej pełni (można zagrać i zaśpiewać piękniej?) na najnowszym albumie kanadyjskiej wokalistki, zatytułowanym Right from Real.

Wydawnictwa tej miary powracają co jakiś czas w historii najnowszej muzyki; najnowszej podkreślmy, bowiem baroque pop (chyba ten właśnie gatunek opisuje muzykę Lydii Ainsworth najlepiej) to zdecydowanie koncepcja współczesności, czasu znudzonego celebrytyzmem i powtarzalną nudą radiowych playlist. Ustawmy więc pewien szereg dla tej niezwykłej płyty: Bat for Lashes: Two Suns (2009); Kate Miller-Heidke: Nightflight (2012); Grimes: Visions (2012); Sleep Thieves: You Want The Night (2014) – dodając, że album Lydii Ainsworth jest najlepszym jego składnikiem, esencją wzniosłości, wdzięku i eksperymentatorskiej świeżości.

Lydia Ainsworth (fot. Matthew Lessner)
Lydia Ainsworth (fot. Matthew Lessner)

Right from Real to osiem kompozycji spojonych wyraźnie podniosłym, melancholijnym nastrojem, oraz pełnym uroku, eterycznym głosem wokalistki. Znaczącą rolę odgrywa tu wspomniane eksperymentatorstwo, które jednak nie zawsze trafia w sedno wspaniałej aury albumu (nagłosowy utwór „Candle” ze zmiksowanym wokalem może nieco zniechęcić, podobnie jak przedostatnia kompozycja „Moonstone”). Right From Real to także mixtum compositum brzmień akustycznych (cudowny fortepian i sekcja smyczkowa w „The Truth”), oraz różnorodnej, niejednokrotnie łamiącej rytm utworów, elektroniki (efekt ten wręcz poraża cudownym uprzestrzennieniem brzmienia w kompozycji „Take Your Face Off”). To wystarczy, aby powołać muzykę pełną powabu i wdzięku – żeńskich stron wzniosłości.

Ta płyta odmienia piękno chyba przez wszystkie muzyczne przypadki. Jej najlepszymi fragmentami są zaś utwory: „Malachite”; „Take Your Face Off”; „PSI”; „Hologram”; oraz uroczo flirtująca z pop – mainstreamem koda albumu, „The Truth”.

Ile dokładnie razy użylem w tym tekście przedrostka „naj”? Oto mowa zachwytu, którą prowokuje Right from Real – album z najlepszych rejonów muzyki.

Szymon Gołąb

Lydia Ainsworth – oficjalna strona

Lydia Ainsworth – Facebook

Lydia Ainsworth – Twitter

PRZED KONCERTEM (GŁOS MISTRZA) / Psyche: Daydream Avenue

Psyche: Daydream Avenue (LP; SPV Recordings; Kanada; 1991)

Psyche - Daydream Avenue (lp; 1991)

„W ostatniej chwili okazało się, że nowy album Psyche ukaże się pod poetyckim tytułem Daydream Avenue, a nie jak anonsowano wcześniej Gridlock Dynasty. Dobra zmiana, gdyż longplay w dużej części wydaje się idealnym tłem do marzeń – nawet za dnia.

Daydream Avenue to prawdziwy koktajl nastrojów. Są tu utwory przebojowe, do tańca („Angel Lies Sleeping”, If You Believe”, „What Sorrow Cannot Say”), ale są też kompozycje osnute mgiełką suchego lodu i spowite pajęczynami, jakby żywcem wyjęte z płyty The Influence („Alone With A Gun”, „Destiny”). Jest kilka nastrojowych pieśni („Destiny”, „Ghost”), ale dominuje muzyka instrumentalna, której nie powstydziłby się Edgar Froese i inni mistrzowie elektronicznego rocka (Eternal City, Quest, Belial). Darrin Huss nadal śpiewa jak Marc Almond w okresie Soft Cell (może i dobrze że nie wzoruje się na jego obecnym wcieleniu, zupełnie innym), chociaż duet Psyche od dawna kroczy własną ścieżką i stworzył nawet coś na kształt własnego stylu. Bardzo jestem ciekaw, czy koncerty braci Huss nadal przypominają sceny z filmów typu „Reanimator”. Niewykluczone że się o tym przekonamy, jeśli SPV dotrzyma słowa i zorganizuje Psyche trasę po Polsce”.

Tomasz Beksiński

Psyche i Rational Youth - koncert w łódzkim klubie DOM; 11 października 2014 (plakat promocyjny)
Psyche i Rational Youth w łódzkim klubie DOM; 11 października 2014 (plakat promocyjny)

Duet Psyche wystąpi 11 października w łódzkim klubie DOM, z towarzyszeniem kanadyjskiej formacji synthpopowej Rational Youth; początek koncertu o godzinie 21 – oto link do wydarzenia (Facebook).

Recenzja albumu Daydream Avenue autorstwa Tomasza Beksińskiego ukazała się magazynie Tylko Rock w lutym 1992 roku. Przedruk za Nosferatu.art.pl.

SERCE I DUSZA / Радость Моя: Ведьма

Радость Моя: Ведьма (EP; Rosja; 19 września 2014)

Радость Моя - Ведьма (ep; 2014)

Co sprawia, że nie mogę przestać słuchać tej płyty? To właśnie przekład „serca i duszy” – wymiaru ludzkich uczuć – na język muzyki, który dokonuje się za każdym razem w jej wnętrzu. Rosyjski duet Радость Моя tworzy poza uściśleniami gatunkowymi, z dala od nurtu głównego; jednak wykorzystując niemal wszystko, co znamionuje muzyczną nowoczesność i współtworząc ów nurt swoją sporą popularnością na świecie. Zjawisko bez precedensu? Chyba tak.

Sztuka dwójki muzyków z obwodu niżnonowogrodzkiego nie ma odpowiedników, bądź są one głęboko ukryte. „Witch house”, „dark wave”, „ethereal”, „dark folk” – określenia gatunkowe wymieniane przy kolejnych płytach duetu (dziesięć albumów powstałych w ciągu zaledwie dwóch lat!), to jedynie etykiety, próbujące określić niesamowitą – w pełni tego słowa znaczeniu – fuzję stylów i wrażliwości. Co ważne też, o tej muzyce nie można mówić bez emocji.

Радость Моя
Радость Моя

Pamiętacie finalną scenę z „Carrie” w reżyserii Briana De Palmy? Znakomity film z 1976 roku, a więc z czasów, kiedy amerykańskie kino miało jeszcze sens. W jego kodzie, Sue Snell (Amy Irving) śni funeralną, pełną tęsknoty wizję, przemienioną momentalnie w koszmar. Przestrzeń buduje tu sens narastającej grozy. Na miejscu spalonego domu Carrie White (Sissy Spacek), na gołej ziemi, stoi biały krzyż – grób Carrie – na którym jej koleżanka chce złożyć wiązankę kwiatów. Kiedy Sue podchodzi do krzyża, z ziemi wychyla się ręka Carrie, w geście ściągnięcia koleżanki do siebie, w dół, do piekła. Na jego ramionach widnieją wypisane na czerwono (krwią?) słowa: „Carrie White burns in hell”. Sue budzi się z przerażającym krzykiem, a widz przypomina sobie Carrie, niewinną dziewczynę, tańczącą ze swym ukochanym na studniówce. Wieczne potępienie stało się ceną za pierwszą miłość. Piekło za pragnienie raju. Groza zdaje się nie mieć tu granic.

Tak właśnie brzmi wygłos tej wspaniałej płyty – utwór „Выпускной”, którego tekst przywołuje nawet podobną tematykę… Kontrapunkt subtelnego piękna dziewczęcego głosu i równie delikatnych elektronicznych brzmień, oraz potwornego, chorobliwego wycia (lejtmotywu tej kompozycji) – oto tragizm ludzkiej duszy i kochającego (niemożliwą miłością) serca przełożony na muzykę. To także najpiękniejszy, najbardziej prawdziwy emocjonalnie utwór spośród wszystkich, jakich wysłuchałem w tym roku. Nomen omen – „Wiedźma”, tak zatytułowana jest ta płyta… „Carrie White burns in hell”. Nie sądziłem, że współczesna muzyka potrafi przywołać ponownie te wspaniałe, pełne tragizmu i piękna, oraz autentyczne emocje.

Cała płyta jest usidla i hipnotyzuje, lecz dosyć już słów. „Помощи не дождусь”, „Радость моя”, „Душа” – posłuchajcie, oto jej najlepsze momenty. Bezkompromisowe, potężne i ciemne manifestacje ludzkiej wrażliwości.

Szymon Gołąb

Радость Моя – Facebook

Радость Моя – VKontakte

Радость Моя – oficjalna strona

Stwórz witrynę internetową lub bloga na WordPress.com Autor motywu: Anders Noren.

Do góry ↑