RYTUAŁ / Froe Char: Fossils

Froe Char: Fossils (LP; Spielzeug Muzak / Modern Tapes Records; Francja; grudzień 2013)

Christina aka Froe Char / wokal, instrumenty elektroniczne, teksty

„Fossils” to trzecia solowa płyta wokalistki francusko – włoskiego duetu Illustration Sonore. Froe Char, względem swoich dokonań w zespole, proponuje tu całkowicie odmienną estetykę minimalistycznego chłodu, o zdecydowanie ciemniejszym, głębszym wyrazie.

Nastrojowość „Fossil” budują: swoista powaga, skupienie i niemal całkowita nieobecność – z wyjątkiem wygłosowych utworów Self-Exoticism oraz As All Forgotten Words – elementów „tanecznych” – dominującego tonu w muzyce Illustration Sonore. „Taneczność” tę oczywiście należy zamknąć w cudzysłów – ależ bym tańczył, mając łzy w oczach i żal w sercu… Tym, czym zachwyca nowy album Froe Char jest, przede wszystkim, osobliwa harmonia smutku. Ujęta została ona w ramy muzyki, która gęstą materię wibrujących, ciemnych ścian dźwięku przebija pierwotnym pulsem cold wave. To trudna sztuka – zbudować instrumentalny sens albumu, w oparciu o podobnie dziwną, ekspresjonistyczną równowagę. Ważne jest przy tym, aby utrzymać wyobraźnię odbiorcy na poziomie właściwym do przyjęcia tak osobliwej formy – nie nużyć, ale i nie eksponować zbytnio różnic tempa, mogących zniweczyć powagę nastroju. „Fossils” zawiera więc w swym kształcie tę przedziwną umiejętność – sztukę równowagi – wysłuchanie zaś całości albumu zwraca myśli w stronę rzeczywistości niematerialnej – duchowej, bądź nawet demonicznej. Czarny smutek seansu Froe Char nie jest jednak płaskim efektem, lecz głębokim przeżyciem zamkniętym w niemal rytualnej mocy oddziaływania.

Chyba tylko znaczące milczenie jest punktem, do którego zmierza ta muzyka.

Szymon Gołąb

10 stycznia 2014 0

ZIMNA FALA / Kinder aus Asbest: Young & Cold Tracks

Kinder aus Asbest: Young & Cold Tracks (Digital Album; Szwecja; wrzesień 2013)

Erik Söderberg / wokal, synth

Dwanaście utworów dla ortodoksyjnych zwolenników minimalizmu i chłodu.

„Young & Cold Tracks” to jedna z najlepszych pozycji w bogatej dyskografii Kinder aus Asbest – prowadzonego przez Erika Söderberga, jednoosobowego projektu ze Szwecji. Płyta została złożona jako swoisty hołd dla atmosfery odbywającego się latem w Niemczech Young & Cold Festival; wydarzenia, które w nadchodzącym roku będzie miało swoją drugą edycję. Coś wyróżnia tę płytę… To album elektryzujący i pełen natchnionego dystansu w ekspresji zawartych w jego wntęrzu treści. „Stoję na brzegu, patrzę na horyzont. Ciemna woda, chłodna fala. Emocje popychają mnie tam. Chcę się obmyć. Czas, aby się obmyć”… Oto utwór „Washed Away” – ciemny rytm przebity głosem… Nieomal Iana Curtisa. Tak, muzyka Joy Division to bezpośredni kontekst dla tego albumu, który – jak żaden inny w ostatnim czasie – pokazuje, że kontekst ten jest trwały i aktualny. „Dusza. Gdzie jest dusza? Co stało się z duszą”? Te znowuż słowa z notorycznie i dosadnie powracającego refrenu kompozycji „Soul” – oprawione w skrajny już niemal ascetyzm rytmu – brzmią niczym palące frazy „Heart & Soul”…

Erik Söderberg - fot. Chris Cazzenberger — Erik Söderberg – fot. Chris Cazzenberger

Wtórność? Nie – zdecydowanie nie. Tworzenie takiej muzyki jest znakiem czasów, potrzebą i ważną dziś manifestacją twórczego indywidualizmu – a, że jest on zimny i pełen specyficznie odświeżającego pesymizmu… „Zimna woda, chłodna fala. Chcę się obmyć”.

Szymon Gołąb

Album dostępny jedynie w wersji elektronicznej: Kinder Aus Asbest – Bandcamp

26 grudnia 2013 0

PODZIEMNE MISTERIUM / Xiu: Highgate & Spatial Relation: Mysteries of Chance

Xiu: „Highgate” & Spatial Relation: „Mysteries of Chance” (Split 7″; Peripheral Minimal; Wielka Brytania; 10 grudnia 2013)

Bardzo ważna pozycja – precjozum chłodnego minimalizmu.

Najnowsze, drugie wydawnictwo debiutującej w tym roku (płytą projektu Replicanti) wytwórni Peripheral Minimal zawiera tylko dwa utwory, ale za to doskonałe – szczególnie w połączeniu. Właśnie – połączenie! To ono jest sednem sztuki splitu, poprzez którą wypowiada się współczesna chłodna fala. W łączności brzmień – przeciwstawnych, lub współbieżnych – zawiera się forma znacząca, przekaz całości splitu. Paradoksalnie, im utworów mniej, tym sztuka ta jest trudniejsza, balansująca na krawędzi sedna minimalistycznych poszukiwań – a więc wymownej ciszy. Najtrudniej zatem zestawić ze sobą tylko dwie kompozycje, w ten sposób, by połączenie to miało brzmiący sens.

W przypadku prezentowanego wydawnictwa ten efekt został w pełni osiągnięty. Nastroje choć zmienne – uzupełniają się tu i współbrzmią. Jakie są to nastroje?

Występująca pod pseudonimem Xiu Oksana Rodionova, ma już wśród tegorocznych dokonań podobną formę, o sporych predyspozycjach do znalezienia się w zestawieniu najlepszych albumów roku – to epka „Loneliness” nagrana wspólnie z formacją Cold Colors. Podobnie, jak w przypadku tego wydawnictwa, zawarty na najnowszym splicie utwór „Highgate” poraża niemal i wabi chłodną doskonałością. Kompozycja Xiu wprowadza w ton swoistego misterium chłodu, o mrocznym, podziemnym wyrazie… Ekspozycję jej głosu na tle syntezatorowej pulsacji kontrapunktuje – brzmiąca niejako w oddaleniu – wokaliza Xiu… Ta muzyka naprawdę nachyla się do ciszy i otchłani, pozostając przy tym nader efektownie czysta w instrumentalnym wyrazie emocji.

Przeciwstawny, a zarazem podobny nastrój przywołuje utwór „Mysteries of Chance” amerykańskiego duetu Spatial Relation. Elementem łączącym jest tu wyeksponowany ciemny puls. Odmienność zaś względem pierwszej kompozycji, stanowi zdecydowanie bardziej klubowy, nieco „drapieżny” wyraz „Mysteries of Chance”, podkreślany przez żeński – poddany wyrazistej elektronicznej modulacji – wokal.

Mimo zdecydowanie zimnofalowego charakteru, split Xiu i Spatial Relation to doskonała propozycja na zbliżający się czas klubowych nocy… Czas uczynić je nieco ciemniejszymi, niż dotąd.

Szymon Gołąb

Xiu – bandcamp

14 grudnia 2013 0

ZIMA / Tiers: Winter

Tiers: Winter (LP, Artificial Records / Hand Drawn Dracula; Stany Zjednoczone; 12 listopada 2013)

Jennifer Mears / wokal, instrumenty elektroniczne

Glenn Maryansky / instrumenty elektroniczne, gitara basowa

Doskonała płyta! Debiutancki longplay nowojorskiego duetu Tiers zawiera siedem utworów – i w tych przeszło trzydziestu minutach muzyki nie ma momentu, w którym powołany na początku, głęboki i ekstatyczny nastrój uległby załamaniu. Album w znacznym stopniu składa się z singli, zaprezentowanych jeszcze w 2012 roku, jednak jako całość poraża wręcz urokiem twórczej nowości. Na czym ona polega?

Synth i gitara basowa nieczęsto współgrają ze sobą w ten sposób… Ekspozycja syntezatorowego pulsu i wyraźna słyszalność basu – to decyduje o chłodnym wyrazie tej płyty. Łączność obu instrumentów przysługuje obecnie estetyce wielu grup z kręgu cold / synth wave – jednak w przypadku „Winter” osiągnęła ona poziom urzekającej wprost maestrii brzmienia. Maestria! To nie jest w tym kontekście określenie na wyrost. Podobnie zresztą, jak harmonia. To niezwykle spoista, pod względem nastroju i brzmienia, płyta. Fascynuje tu jeszcze jeden element – głos Jennifer. Eteryczny, subtelny i chłodny – zdecydowanie jeden z lepszych żeńskich wokali, spośród wszystkich, które usłyszałem w ostatnim czasie. Dzięki niemu ta muzyka nabiera niemal plastycznej wyrazistości… Przejmuje zimowym chłodem.

Album otwiera „Winter” – kompozycja tytułowa. Po wybrzmieniu tej nieco bliskiej nurtom ethereal / shoegaze zapowiedzi, poraża niemal krystaliczna przejrzystość melodyjnego pulsu „So Far”… W ten sposób rozpoczyna się jedna z najpiękniejszych muzycznych opowieści mijającego właśnie roku…

Szymon Gołąb

Tiers – Facebook

4 grudnia 2013 0

FUKA LATA / wywiad dla Transmission / Transmisja

Fuka Lata w audycji Transmission / Transmisja (RadioJAZZ.fm). Nagranie z 27 listopada 2013 roku.

Fascynująca muzyka łączy się z niezwykłością osobowości jej twórców. Spotkanie z warszawskim duetem Fuka Lata potwierdziło tę zasadę. Lee i Mito odwiedzili audycję Transmission / Transmisja aby odpowiedzieć na pytania dotykające tego, co w ich muzyce istotne i ekscytujące. Co sprawia, że styl Fuka Lata jest odrębny i rozpoznawalny od pierwszego usłyszenia? W jaki sposób ta muzyka łączy się z nurtem coldwave – w jaki zaś go przekracza? Lecz nie tylko muzyka była tematem tego wieczoru – przemówiły także inne sfery kultury: film, teatr, literatura… Swoje miejsce odnalazł też namysł nad tym, dzięki czemu ludzkie życie ma sens – nad pięknem, które jest – tak dziś, jak i od zawsze – pożądanym wymiarem istnienia.

Od początku do końca spotkaniu towarzyszyła twórcza aeria. Lee powiedziała, że ta godzina minęła zbyt szybko, ledwie w kwadrans… Zapraszam w podróż do innego wymiaru odczuwania.

Szymon Gołąb